मेट्रो रेल्वे (ऑपरेशन आणि मेंटेनन्स) कायदा २००२ नुसार मेट्रो परिसरामध्ये विनातिकीट प्रवास करणे, चुकीचे तिकीट वापरणे किंवा टोकन हरवणे हा दंडनीय अपराध आहे. अशा वेळी प्रवाशाला किती दंड भरावा लागतो आणि अडचणीत सापडल्यास कोणती कायदेशीर प्रक्रिया करावी लागते हे जाणून घेणे आवश्यक आहे.
आधी एक महत्त्वाची बाब समजून घ्या
जर तुमचा टोकन किंवा तिकीट प्रवासादरम्यान हरवले, तर परस्पर गेटवरून उडी मारण्याचा किंवा बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करू नका. थेट कस्टमर केअर काउंटरवर जाऊन टोकन हरवल्याची नोंद करा, जेणेकरून कायदेशीर कारवाई टळेल.
प्रमुख ठळक माहिती व तुलना तक्ता
| गुन्हा / त्रुटी | अधिकृत दंड | प्रक्रिया |
|---|---|---|
| विनातिकीट प्रवास | ₹२५० दंड + कमाल भाडे | जागेवर दंड पावती दिली जाते |
| टोकन गहाळ होणे | ₹१०० ते ₹२५० टोकन फी + भाडे | कस्टमर केअरकडून एक्झिट गेट पास मिळवावा |
| आरक्षित डब्यात अनधिकृत प्रवेश | ₹२५० ते ₹५०० दंड | महिला डब्यात पुरुष आढळल्यास |
| स्थानकात उपद्रव / थुंकणे | ₹५०० दंड | सीसीटीव्ही निगराणी अंतर्गत दंडात्मक कारवाई |
सविस्तर प्रवासी मार्गदर्शक व नियम
मेट्रोच्या सर्व स्थानकांवर टीसी (Ticket Checking Staff) आणि सुरक्षा रक्षक साध्या वेषात फिरत असतात. दंड न भरल्यास कायदेशीर नोटीस किंवा पोलीस कारवाई होऊ शकते, म्हणून नेहमी अधिकृत तिकीट सोबत ठेवावे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न: दंड ऑनलाईन भरता येतो का?
उत्तर: होय, तपासणी अधिकाऱ्यांकडील मशीनवर UPI (Google Pay, PhonePe) द्वारे दंड भरता येतो.
प्रश्न: मुलांचे तिकीट न काढल्यास दंड होतो का?
उत्तर: ३ फुटांपेक्षा जास्त उंची असलेल्या मुलांचे तिकीट न काढल्यास विनातिकीट प्रवास मानला जातो.