मुंबई आणि पुण्यात गर्दीच्या वेळी मेट्रोने प्रवास करताना सर्वात मोठा वैताग तिकीट खिडकी किंवा ऑटोमॅटिक व्हेंडिंग मशीन (TVM) समोरील लांबच लांब रांगेत उभे राहण्याचा असतो. लोकल ट्रेन पकडण्याची घाई असताना किंवा ऑफिसला उशीर होत असताना रांगेत १० ते १५ मिनिटे वाया घालवणे कोणत्याही नोकरदाराला परवडत नाही. जर तुमच्या हातात स्मार्टफोन आणि व्हॉट्सअ‍ॅप (WhatsApp) असेल, तर तुम्हाला कोणत्याही रांगेत उभे राहण्याची किंवा वेगळे अ‍ॅप डाऊनलोड करण्याची अजिबात गरज नाही.
मुंबई मेट्रो (मार्गिका १, २अ, ७) आणि पुणे मेट्रोने प्रवाशांच्या सोयीसाठी अधिकृत व्हॉट्सअ‍ॅप ई-तिकिटींग प्रणाली सुरू केली आहे. या सुविधेमुळे अवघ्या ६० सेकंदांत थेट तुमच्या फोनवर क्यूआर (QR) कोड तिकीट उपलब्ध होते. हे तिकीट कसे बुक करायचे, पेमेंट कसे करायचे आणि प्रवासादरम्यान कोणते नियम पाळायचे, याची अधिकृत व साध्या सोप्या भाषेतील माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
आधी एक महत्त्वाची बाब समजून घ्या (तिकीट नियम)
व्हॉट्सअ‍ॅपवर बुक केलेले क्यूआर कोड तिकीट केवळ त्याच दिवसासाठी वैध (Same Day Validity) असते. एकदा एएफसी (AFC) गेटवर तिकीट स्कॅन करून स्थानकात प्रवेश केल्यानंतर ठराविक वेळेत (सामान्यतः ६० ते १२० मिनिटांत) गंतव्य स्थानकावर बाहेर पडणे बंधनकारक आहे. स्कॅन न केलेले तिकीट त्याच दिवशी रद्द करता येते, मात्र गेटवर एकदा स्कॅन केल्यावर परतावा (Refund) मिळत नाही.
मुंबई व पुणे मेट्रो अधिकृत व्हॉट्सअ‍ॅप बॉट क्रमांक
तिकीट बुकिंग सुरू करण्यापूर्वी संबंधित मेट्रो मार्गिकेचा अधिकृत नंबर तुमच्या मोबाईलमध्ये सेव्ह करणे आवश्यक आहे:
| मेट्रो मार्ग / शहर | अधिकृत WhatsApp क्रमांक | उपलब्ध सेवा |
|---|---|---|
| मुंबई मेट्रो मार्गिका १ (वर्सोवा – घाटकोपर) | +91 96700 08889 | एकरी/परतीचे तिकीट, भाडे तक्ता |
| मुंबई मेट्रो मार्गिका २अ आणि ७ (महा मुंबई मेट्रो / MMRDA) | +91 86526 35500 | दहिसर, अंधेरी पश्चिम व गुंदवली मार्गिका तिकीट |
| पुणे मेट्रो (पर्पल आणि अ‍ॅक्वा मार्गिका – महा मेट्रो) | +91 94201 01990 | स्वारगेट, पिंपरी, वनाज ते रामवाडी सर्व स्थानके |
WhatsApp वर मेट्रो तिकीट बुक करण्याची ४-सोपी पावले
- ‘Hi’ असा मेसेज पाठवा: वरीलपैकी तुमच्या प्रवासाच्या शहराचा अधिकृत नंबर सेव्ह करून व्हॉट्सअ‍ॅपवर ‘Hi’ किंवा ‘Hello’ असा मेसेज पाठवा.
- भाषा व तिकीट प्रकार निवडा: बॉट त्वरित प्रतिसाद देईल. मराठी किंवा इंग्रजी भाषा निवडा आणि ‘Book Ticket’ पर्यायावर क्लिक करा.
- प्रारंभ व गंतव्य स्थानक निवडा: ज्या स्थानकावरून बसायचे आहे (Origin) आणि जिथे उतरायचे आहे (Destination) ते स्थानक ड्रॉपडाऊनमधून निवडा. किती तिकिटे हवी आहेत (एका वेळी कमाल ६ तिकिटे बुक करता येतात) ते टाका.
- UPI ने पेमेंट करा आणि QR मिळवा: एकूण भाडे स्क्रीनवर दिसेल. ‘Pay’ वर क्लिक करून Google Pay, PhonePe, Paytm किंवा इतर कोणत्याही UPI अ‍ॅपद्वारे पेमेंट पूर्ण करा. पेमेंट होताच व्हॉट्सअ‍ॅप चॅटमध्ये पीडीएफ (PDF) स्वरूपात डिजिटल QR कोड तिकीट मिळेल.
स्थानकावर QR तिकीट कसे वापरावे? (प्रवाशांसाठी टिप्स)
स्थानकात प्रवेश करताना किंवा बाहेर पडताना एएफसी (Automatic Fare Collection – AFC) गेटवर मोबाईलचा डिस्प्ले कसा धरायचा याबद्दल अनेक प्रवाशांचा गोंधळ होतो. यासाठी खालील गोष्टी लक्षात ठेवा:
- मोबाईलचा ब्राईटनेस वाढवा: जर स्क्रीनचा प्रकाश कमी असेल, तर स्कॅनरला कोड वाचण्यात अडचण येते. म्हणून गेटजवळ जाताच ब्राईटनेस पूर्ण वाढवा.
- स्कॅनरपासून योग्य अंतर: मोबाईल स्क्रीन एएफसी गेटवरील काचेच्या स्कॅनरपासून साधारण ३ ते ४ इंच अंतरावर सरळ धरा. स्कॅनर लगेच बीप आवाज करून गेट उघडेल.
- स्क्रीनशॉट देखील चालतो: जर स्थानकात इंटरनेट नेटवर्क मंद असेल, तर बुकिंग झाल्यावर लगेच क्यूआर कोडचा स्क्रीनशॉट काढून फोटो गॅलरीत ठेवा, जेणेकरून गेटवर अडचण येणार नाही.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: एका व्हॉट्सअ‍ॅप खात्यावरून एका वेळी किती प्रवाशांची तिकिटे काढता येतात?
उत्तर: एका व्यवहारामध्ये तुम्ही जास्तीत जास्त ६ प्रवाशांची तिकिटे बुक करू शकता. प्रत्येकासाठी स्वतंत्र QR कोड मिळतो.
प्रश्न २: फोनची बॅटरी संपली किंवा फोन बंद पडला तर काय करावे?
उत्तर: बाहेर पडताना वैध तिकीट दाखवता न आल्यास मेट्रो नियमांनुसार विनातिकीट प्रवास समजून दंडात्मक कारवाई होऊ शकते. त्यामुळे प्रवासादरम्यान फोन चालू ठेवणे आवश्यक आहे, किंवा कस्टमर केअर डेस्कवर जाऊन बुकिंगचा मेसेज पडताळून घ्यावा लागतो.
प्रश्न ३: व्हॉट्सअ‍ॅप तिकिटावर काही अतिरिक्त शुल्क (Convenience Fee) आकारले जाते का?
उत्तर: नाही. व्हॉट्सअ‍ॅप ई-तिकिटासाठी कोणतेही अतिरिक्त चार्जेस किंवा सुविधा शुल्क लागत नाही. काऊंटरवरील नियमित भाडेच आकारले जाते.